Maturalny, chemiczny FAQ

Aby rozwinąć naciśnij czerwony znak + z prawej strony.

Ogólne wymagania i zasady oceniania CKE

  • Czy zapisy strzałek: „↑”, „↓”,„⇄” w równaniach reakcji są wymagane na maturze?

    Cytując Zasady oceniania rozwiązań zadań CKE:

    • Zapis „↑”, „↓” w równaniach reakcji nie jest wymagany.
    • W równaniach reakcji, w których ustala się stan równowagi, brak „⇄” nie powoduje utraty punktów.
    • W równaniach reakcji, w których należy określić kierunek przemiany (np. reakcji redoks), zapis „⇄” zamiast „→” powoduje utratę punktów.

    Znaczy to, że powyższe zapisy nie są wymagane. Można oczywiście używać powyższej symboliki pod warunkiem, że każdym razem użyjemy jej właściwie. Wstawienie jednej z powyższej strzałek w niewłaściwym miejscu będzie skutkować utratą punktu/ów. Dlatego daję Ci dobrą radę – stosuj tylko zapis „→” w równaniach reakcji.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Czy we wzorach elektronowych mam symbolizować wolne pary elektronowe kropkami, czy kreskami?

    Cytując Zasady oceniania rozwiązań zadań CKE:

    • We wzorach elektronowych pary elektronowe mogą być przedstawione w formie kropkowej lub kreskowej.
    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Czy jeśli w poleceniu jest: napisz wzór półstrukturalny, a ja napiszę wzór strukturalny, to strącę punkt?

    Cytując Zasady oceniania rozwiązań zadań CKE:

    Za napisanie wzorów strukturalnych zamiast wzorów półstrukturalnych (grupowych) nie odejmuje się punktów.

    Musisz tylko pamiętać, że nie działa to w przeciwną stronę, tzn. jeśli w poleceniu będzie: napisz wzór strukturalny, a Ty napiszesz wzór półstrukturalny (grupowy) to utracisz punkt za to zadanie.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Czy jeśli polecenie w zadaniu każe mi napisać wzór elektronowy, to muszę wskazywać kierunek spolaryzowania wiązań kowalencyjnych spolaryzowanych?

    Jeśli nie ma w poleceniu wskazania kierunku spolaryzowania wiązań kowalencyjnych spolaryzowanych to nie stosuj tej symboliki.

    Jeśli już chcesz być nadgorliwy, to Cytując Zasady oceniania rozwiązań zadań CKE:

    Jeżeli we wzorze kreskowym zaznaczona jest polaryzacja wiązań, to jej kierunek musi być poprawny.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Uwaga! W zasadach ocenieniach zmieniły się reguły związane z klasyfikowaniem pewnych błędnych wartości liczbowych. Niektóre z nich są traktowane jako BŁĄD METODY, a niektóre jako BŁĄD RACHUNKOWY!

    Cytując Zasady oceniania rozwiązań zadań CKE:

    • Zastosowanie błędnych wartości liczbowych wielkości niewymienionych w informacji wprowadzającej, treści zadania, poleceniu lub tablicach i niebędących wynikiem obliczeń należy traktować jako błąd metody.
    • Zastosowanie błędnych wartości liczbowych wielkości podanych w informacji wprowadzającej, treści zadania, poleceniu lub tablicach należy traktować jako błąd rachunkowy, o ile nie zmienia to istoty analizowanego problemu, w szczególności nie powoduje jego uproszczenia.
    • Użycie w obliczeniach błędnej wartości masy molowej uznaje się za błąd metody, chyba że zdający przedstawił sposób jej obliczenia – zgodny ze stechiometrią wzoru – jednoznacznie wskazujący wyłącznie na błąd rachunkowy.
    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Pełny tekst wszystkich, podstawowych, najnowszych Zasad oceniania rozwiązań znajdziesz poniżej

    Cytując Zasady oceniania rozwiązań zadań CKE:

    Ogólne zasady oceniania

    Zasady oceniania zawierają przykłady poprawnych rozwiązań zadań otwartych. Rozwiązania te określają zakres merytoryczny odpowiedzi i nie muszą być ścisłym wzorcem oczekiwanych sformułowań (za wyjątkiem np. nazw, symboli pierwiastków, wzorów związków chemicznych).
    Wszystkie merytorycznie poprawne odpowiedzi, spełniające warunki zadania, ocenione są pozytywnie – również te nieprzewidziane jako przykładowe odpowiedzi w schematach punktowania.

    • Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające
      poleceniom zawartym w zadaniach.
    • Gdy do jednego polecenia zdający podaje kilka odpowiedzi (z których jedna jest poprawna, a inne – błędne), nie otrzymuje punktów za żadną z nich. Jeżeli zamieszczone w odpowiedzi informacje (również dodatkowe, które nie wynikają z treści polecenia) świadczą o zasadniczych brakach w rozumieniu omawianego zagadnienia i zaprzeczają udzielonej poprawnej odpowiedzi, to za odpowiedź taką zdający otrzymuje 0 punktów.
    • W zadaniach wymagających sformułowania wypowiedzi słownej, takiej jak wyjaśnienie, uzasadnienie, opis zmian możliwych do zaobserwowania w czasie doświadczenia, oprócz poprawności merytorycznej oceniana jest poprawność posługiwania się nomenklaturą chemiczną, umiejętne odwołanie się do materiału źródłowego, jeżeli taki został przedstawiony, oraz logika i klarowność toku rozumowania. Sformułowanie odpowiedzi niejasnej lub częściowo niezrozumiałej skutkuje utratą punktu.
    • W zadaniach, w których należy dokonać wyboru – każdą formę jednoznacznego wskazania (np. numer doświadczenia, wzory lub nazwy reagentów) należy uznać za poprawne rozwiązanie tego zadania.
    • Rozwiązanie zadania na podstawie błędnego merytorycznie założenia uznaje się w całości za niepoprawne.
    • Rozwiązania zadań doświadczalnych (spostrzeżenia i wnioski) oceniane są wyłącznie
      wtedy, gdy projekt doświadczenia jest poprawny, czyli np. prawidłowo zostały dobrane odczynniki. Zdający powinien wybrać właściwy odczynnik z zaproponowanej listy i wykonać kolejne polecenia. Za spostrzeżenia i wnioski będące konsekwencją błędnego wyboru odczynnika lub odczynników zdający nie otrzymuje punktów.
    • W rozwiązaniach zadań rachunkowych oceniane są: metoda (przedstawiony tok rozumowania wiążący dane z szukaną), wykonanie obliczeń i podanie wyniku z poprawną jednostką i odpowiednią dokładnością. Poprawność wykonania obliczeń i wynik są oceniane tylko wtedy, gdy została zastosowana poprawna metoda rozwiązania. Wynik liczbowy wielkości mianowanej podany bez jednostek lub z niepoprawnym ich zapisem jest błędny.
      • Zastosowanie błędnych wartości liczbowych wielkości niewymienionych w informacji wprowadzającej, treści zadania, poleceniu lub tablicach i niebędących wynikiem obliczeń należy traktować jako błąd metody.
      • Zastosowanie błędnych wartości liczbowych wielkości podanych w informacji wprowadzającej, treści zadania, poleceniu lub tablicach należy traktować jako błąd rachunkowy, o ile nie zmienia to istoty analizowanego problemu, w szczególności nie powoduje jego uproszczenia.
      • Użycie w obliczeniach błędnej wartości masy molowej uznaje się za błąd metody, chyba że zdający przedstawił sposób jej obliczenia – zgodny ze stechiometrią wzoru – jednoznacznie wskazujący wyłącznie na błąd rachunkowy.
    • Jeżeli polecenie brzmi: Napisz równanie reakcji w formie …., to w odpowiedzi zdający powinien napisać równanie reakcji w podanej formie z uwzględnieniem bilansu masy i ładunku. Zapis równania reakcji, w którym poprawnie dobrano współczynniki stechiometryczne, ale nie uwzględniono warunków zadania (np. środowiska reakcji), skutkuje utratą punktów.

    Notacja:

    • Za napisanie wzorów strukturalnych zamiast wzorów półstrukturalnych (grupowych) nie odejmuje się punktów.
    • We wzorach elektronowych pary elektronowe mogą być przedstawione w formie kropkowej lub kreskowej.
    • Jeżeli we wzorze kreskowym zaznaczona jest polaryzacja wiązań, to jej kierunek musi być poprawny.
    • Zapis „↑”, „↓” w równaniach reakcji nie jest wymagany.
    • W równaniach reakcji, w których ustala się stan równowagi, brak „⇄” nie powoduje utraty punktów.
    • W równaniach reakcji, w których należy określić kierunek przemiany (np. reakcji redoks), zapis „⇄” zamiast „→” powoduje utratę punktów.
    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Czy na maturze wg podstawy 2023 będą obowiązywać w chemii organicznej tylko nazwy wg nowego systemu IUPAC od 2013?

    Odpowiedź wprost od CKE (autor: Aleksandra Grabowska):

    Uprzejmie informuję, że w przypadku zadań dotyczących nazewnictwa związków organicznych, dla których obowiązują nowe nazwy systematyczne, w 2023 r. na egzaminie maturalnym uznawane będą również poprawne nazwy utworzone wg obowiązujących poprzednio zasad.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Czy zapisanie na maturze z lewej strony grupy metylowej jako CH3- zamiast H3C- jest błędne?

    Oba zapisy są prawidłowe, co wielokrotnie zostało potwierdzone. Najważniejszą rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę przy graficznym pisaniu wzorów półstrukturalnych  w taki sposób, że ugrupowania np. CH3 są rysowane „w górę” lub „w dół”, jest to,  aby wiązania (kreski) dokładnie odchodziły od atomu węgla do atomu węgla, a nie natrafiały przypadkowo na atom wodoru. Oczywiście grupę hydroksylową z lewej strony należy zapisać jako HO-C(itd.), a nie jako OH-C(itd.).

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Budowa Materii (atom, wiązania, cząsteczki)

  • Czy fluorowce (F2, Cl2, Br2, I2) tworzą w stanie stałym kryształy molekularne?

    Tak, w odpowiednio niskiej temperaturze (a jod I2 już w temperaturze pokojowej): F2, Cl2, Br2 w stanie stałym tworzą kryształy molekularne, w których występują regularnie rozmieszczone cząsteczki, odpowiednio F2, Cl2, Br2 oraz I2 utrzymywane razem słabymi oddziaływaniami van der Waalsa.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Czy oddziaływania van der Waalsa mają charakter niekierunkowy?

    Zależy, o którą składową pytamy, bo na siły van der Waalsa składają się:

    • siły Keesoma,
    • siły Debye’a
    • siły Londona.

    Siły Keesoma (dipol trwały-dipol trwały) są względnie kierunkowe, siły Londona bezkierunkowe (ala wyindukowane pole elektryczne centralne) z dokładnością do fluktuacji kwantowych.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Chemia nieorganiczna (związki nieorganiczne, pierwiastki bloków s, p, d i ich właściwości)

  • Czy w cząsteczce fluorowodoru występuje wiązanie jonowe? Bo tak by wskazywała różnica elektroujemności?

    W ogólności w czystych postaciach kwasów tlenowych, jak i beztlenowych nie ma związków jonowych!!! Skala Elektroujemności wg Paulinga jest archaizmem, którego musicie się uczyć, jak wielu innych rzeczy, np. reakcji Wurtza, które w XXI w. nie mają żadnego znaczenia. Takie są niestety czasy. Dlatego też od razu zaznaczam, że w cząsteczkach dowolnych kwasów Arrheniusa są wyłącznie wiązania kowalencyjne spolaryzowane (mniej lub bardziej).

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Czy można powiedzieć, że NaOH jest solą wody?

    Pojęcie soli wywodzi się z teorii Arrheniusa. Definicji IUPAC z Gold Book nie należy traktować poważnie, cytując: „A chemical compound consisting of an assembly of cations and anions”, bo oznaczałoby to, że wszystkie związki jonowe to sole. Nawet alkoholanów nie nazywa się solami, tylko związkami „typu soli”. A najbardziej szkodliwe dydaktycznie jest „wkręcanie” pojęcia soli do teorii Brønsteda. Nie ma czegoś takiego w teorii Brønsteda jak Sól. Tylko niektóre związki, które są powszechnie określane solami są jednocześnie „agregatami” kwas-zasada z punktu widzenia teorii Brønsteda. Jeszcze śmieszniej jest w innych teoriach kwasowo-zasadowych. Reasumując, napisz na maturze, że: „NaOH jest solą wody”, a masz ZERO gwarantowane.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Może mi ktoś powiedzieć w jakich przypadkach w produktach piszemy NH3∙H2O a w jakich NH3+H2O, bo nie wiem czy to błąd jak napisze na odwrót, a w odpowiedziach jest różnie

    Rozszerzona odpowiedź w poniższym artykule: https://chemiadlamaturzysty.pl/kwas-weglowy-kwas-siarkowyiv-woda-amoniakalna-tlenek-weglaiv-tlenek-siarkiiv-oraz-amoniak-w-chemii-oraz-w-zadaniach-maturalnych/

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Czy rozpisujemy hydrolizę osadów ?

    Domyślnie, bez informacji wstępnej nie spotkasz się z takim zadaniem na maturze. Jeśli jednak Cię to interesuje, to trzeba tutaj zaznaczyć, że mała ilość tzw. trudno rozpuszczalnej soli ulegnie rozpuszczeniu i podlega wszystkim prawom, którym podlegają sole łatwo rozpuszczalne w wodzie, a więc np. hydrolizie. Należy przy tym pamiętać (prawdopodobnie chodzi o CaCO3), że różne fazy krystaliczne mają różne właściwości fizykochemiczne – oznacza to mniej więcej tyle, że jeżeli masz w kuchni blat marmurowy (główny składnik CaCO3), to jak wylejesz na niego wodno-alkoholowy roztwór fenoloftaleiny to nie zabarwi się on na malinowy kolor. Jednak jak wykazano eksperymentalnie dodatek wodno-alkoholowego roztworu fenoloftaleiny do nasyconego, wodnego roztworu CaCO3(aq) pozostającego w równowadze z osadem CaCO3(s) zabarwia zawartość probówki na różowo.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Które z metali pasywujących się w stężonych roztworach kwasów utleniających na zimno trzeba znać na maturę?

    Trzeba znać żelazo Fe oraz glin Al. Pomimo braku info o chromie moim zdaniem warto jeszcze dorzucić sobie chrom 🙂

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Stopień utlenienia i reakcje redoks

  • Napisać pytanie

    Napisać odpowiedź

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Elektrochemia (półogniwa, ogniwa, korozja, elektroliza)

  • Czy ogniwo podczas pracy rozładowuje się?
    Tutaj trzeba doprecyzować pytanie, bo można je odczytać dwojako:
    – czy ogniwo podczas pracy (zasilanie urządzenia) rozładowuje się? Odpowiedź brzmi: Tak, to jest chyba oczywiste,
    – czy ogniwo w obwodzie otwartym rozładowuje się samoistnie? Tutaj odpowiedź jest również twierdząca i stanowi jedną z cech i parametrów, jakie się podaje dla dowolnego ogniwa (samorozładowanie).
    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Kinetyka chemiczna

  • Czy wzrost temperatury zwiększa szybkość reakcji endotermicznej, a zmniejsza endotermicznej?

    Wzrost temperatury powoduje zawsze zwiększenie częstotliwości zderzeń się ze sobą drobin (cząsteczek/atomów), a więc zwiększa również częstotliwość zderzeń efektywnych czyli zwiększa szybkość KAŻDEJ REAKCJI, niezależnie od jej efektu energetycznego. Przy czym dla reakcji, w których ustala się wyraźny stan równowagi wzrost szybkości reakcji endo jest znacznie większy niż reakcji egzo.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Równowaga chemiczna

  • Czy jest różnica między wyrażeniem stężenia molowego w nawiasie kwadratowym, np. [X], a wyrażeniem jako Cx z indeksem dolnym?

    Wyrażenia w nawiasach kwadratowych są liczbowymi wartościami stężeń molowych, aby użyte w wyrażeniach na stężeniowe stałe równowag „dawały” stałe Kc jako wartości niemianowane. Stężenia wyrażone literką C to już „pełnoprawne” stężenia molowe, wyrażające wartość liczbową i jednostkę mol/dm3. Jeśli przez X oznaczymy pewną substancję, której wartość stężenia molowego, np. 2,5 jest obecna w jakimś wyrażeniu na stałą równowagi to:

    [X] = Cx/Co

    gdzie Co – umowne standardowe stężenie molowe równe 1 mol/dm3.

    Tak więc:

    Cx = 2,5 mol/dm3

    Co = 1 mol/dm3

    [X] = Cx/Co = (2,5 mol/dm3)/(1 mol/dm3) = 2,5 (bez jednostki)

    Podsumowując, oznaczenia [X] powinny być używane w wyrażeniach na stałe równowag, a Cx we wszystkich innych przypadkach, np. w równaniu kinetycznym, zadaniach obliczeniowych, gdzie oblicza się np. stężenie molowe itp.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Czy dysocjacje kwasów powinno się pisać z powstaniem H3O+?

    Jeśli mamy na myśli dysocjację elektrolityczną w roztworach wodnych to forma z powstającym H3O+ jest bardziej prawidłową formą niż forma z H+. Jednak, jeśli zadanie nie ma kontekstu teorii Brønsteda, albo już w nim znajdują się zapisy z H+ to obie formy powinny być zaliczane.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Kiedy kwas jest słaby? (Jak stopień dysocjacji jest mniejszy niż 5% i czy jakaś stała też ? )

    Nie ma ścisłej definicji mocnych/słabych kwasów w kontekście Arrheniusa. Nawet książkowa definicja mocnych kwasów jest naciągana (nie tylko w roztworach wodnych). Ponieważ stopień dysocjacji kwasu słabego rośnie wraz z rozcieńczeniem, osiągając w granicznym przypadku alfa = 100% (słaby kwas staje się „mocnym”), to widać, że co najmniej w definicji książkowej należałoby coś zmienić. W renomowanych czasopismach edukacyjnych wielu autorów przedstawiało swoje propozycję zero-jedynkowego podziału na mocne i słabe kwasy (ja też swoją miałem opartą na matematycznej pochodnej – zdrowo pojechałem z analizą w szerokim zakresie stężeń😆), ale nigdzie na świecie nie zainteresowało się tym grono pedagogów. Zostawiając bezużyteczną definicję książkową (mocny kwas, to taki, który w niezbyt stężonym roztworze jest całkowicie zdysocjowany na jony) zapamiętaj listę arbitralnie przyjętych mocnych kwasów, a reszta „pospolitych” kwasów to kwasy słabe.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Chemia organiczna

  • Czy tylko alkohole posiadające w swej strukturze dwie grupy hydroksylowe -OH przy sąsiednich alifatycznych, atomach węgla ulegają tej próbie, w której następuje roztwarzanie niebieskiego, galaretowatego osadu Cu(OH)2? dając szafirowy, klarowny roztwór?

    Tak, wśród związków alifatycznych i nasyconych tylko dwie grupy hydroksylowe we względnej pozycji 1,2-diol tworzą z Cu(OH)2 w środowisku alkalicznym trwałe, szafirowe, klarowne roztwory.  1-3-diole-, 1,4-diole-, oraz inne nie dają pozytywnego wyniku tej próby. Nawet pozytywnego wyniku tej próby nie dają niektóre enodiole, np. Witamina C, która wykazuje silniejsze właściwości redukujące. Pozytywnego wyniku tej próby nie daje też o-hydroksyfenol.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Czy ketony odbarwiają wodny roztwór manganianu(VII)?

    W łagodnych warunkach, tj. nawet gorący KMnO4/H+ czy K2Cr2O7/H+, nie reaguje z ketonami, które nie posiadają innych grup funkcyjnych. W związku z powyższym, wodny (nawet zakwaszony) roztwór KMnO4 nie odbarwia się w wodnych roztworach ketonów.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Dlaczego wśród izomerycznych amin i amidów (nieposiadających dodatkowych ugrupowań w strukturze) III-rzędowe aminy oraz amidy mają niższe temperatury wrzenia?

    W strukturach III-rzędowych amin i amidów nie ma atomów wodoru przyłączonych do silnie elektroujemnego atomu azotu, stąd nie mogą one tworzyć pomiędzy własnymi cząsteczkami wiązań wodorowych (tylko słabe oddziaływania van der Waalsa). W odróżnieniu od nich, pomiędzy cząsteczkami I i II-rzędowych amin i amidów ze względu na obecność wiązania N-H mogą się tworzyć międzycząsteczkowe wiązania wodorowe, stąd izomeryczne I- i II-rzędowe aminy i amidy mają wyższe temperatury wrzenia.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Jaki odczyn mają wodne roztwory estrów?

    Wodne roztwory estrów (tych, które w wodzie rozpuszczają się  „w miarę” dobrze) mają odczyn obojętny, o ile nie posiadają w strukturze dodatkowych ugrupowań typu grupa karboksylowa, ugrupowanie fenolowe (i inne kwasowe). Czyli np. wodny, nasycony roztwór metanianu metylu ma odczyn obojętny.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Inne

  • Czy żółty niekopcący płomień to spalanie całkowite czy niecałkowite ?

    Pomijając wpływ obcych atomów na własności spektralne widma emisyjnego płomienia😂 oczami raczej nie odróżnisz analitycznie po kolorze płomienia, czy związek organiczny spala się tam do CO2, czy CO.

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708
  • Znalazłeś jakiś błąd? Napisz, autor nie gryzie 🙂 (kontakt@chemiadlamaturzysty.pl)

    Liczba wizyt na aktualnej stronie: 4 Dzisiaj: 2 Całkowita liczba odwiedzin: 803708